Scheuren in de muur: wat een schilder wel en niet oplost

Het korte antwoord

Een schilder lost scheuren op die niet meer bewegen. Uitkrabben, vullen, schuren en overschilderen is dan een definitieve oplossing. Beweegt de scheur nog, dan lost geen enkele verfsoort of vulmiddel dat op: de scheur komt terug, en de vraag is alleen wanneer.

De hele beoordeling draait dus om één vraag, en die staat los van hoe breed of hoe lelijk de scheur is: staat hij stil, of werkt hij nog? Een haarfijn scheurtje dat blijft groeien is een groter probleem dan een brede scheur die al twintig jaar niets doet.

Dat uitkrabben, vullen en overschilderen doen wij als onderdeel van regulier binnenschilderwerk, ook als er behangwerk aan te pas komt.

De vier soorten scheuren

De eerste drie zijn schildersproblemen. De vierde is dat niet, hoe verleidelijk het ook is om hem zo te behandelen. Het onderscheid is bovendien goed te maken zonder gereedschap: krimpscheuren zijn over hun hele lengte even breed, zettingsscheuren worden breder naar één kant toe, omdat het ene deel van het gebouw verder is gezakt dan het andere.

Waarom Delftse woningen er meer van hebben

Delft ligt op veen. De bodem zakt hier gemiddeld zo’n 3,5 millimeter per jaar, en ongeveer 35 procent van de woningen staat op een houten paalfundering. Ongeveer 46 procent van de woningvoorraad is van vóór 1970. Die drie cijfers samen verklaren waarom scheurvorming in deze stad een alledaags onderwerp is en niet iets uitzonderlijks.

Zakken op zichzelf is niet het probleem. Een woning die overal even snel zakt, blijft heel. Schade ontstaat door verschil: het ene deel van het huis zakt sneller dan het andere, bijvoorbeeld omdat een uitbouw op een andere fundering staat, omdat de grondwaterstand aan één kant is veranderd, of omdat een gedeelte van de palen droog is komen te staan. Het gebouw wringt, en het zwakste punt scheurt. Dat zwakste punt is bijna altijd de hoek van een deur- of raamopening.

Ziet u scheuren in combinatie met deuren die gaan klemmen, ramen die stroever sluiten of een vloer die niet meer vlak aanvoelt, dan wijst dat op beweging in de constructie. Dan is een schilder niet de eerste die u moet bellen.

De test: beweegt de scheur nog?

U hoeft hier niemand voor in te huren. Zet met potlood een streepje dwars over de scheur, en zet aan beide uiteinden een merkteken met de datum erbij. Bewaar een foto met een rolmaat ernaast. Kijk na drie maanden opnieuw, en na een jaar nog een keer.

Is de scheur even lang en even breed gebleven, dan staat hij stil en kan hij gewoon worden hersteld. Zijn de merktekens uit elkaar geschoven of is de scheur doorgelopen, dan werkt hij nog. Een jaar wachten voelt lang, maar het is korter dan twee keer betalen voor hetzelfde stucwerk.

Wilt u niet wachten, dan is een gipsstrookje sneller: een klein plakje gips over de scheur dat breekt zodra er beweging in zit. Breekt het binnen enkele weken, dan weet u genoeg.

Wat wij doen voordat er verf op gaat

Een scheur dichtsmeren met wat vulmiddel en er een laag verf overheen rollen is het slechtste wat u kunt doen: het vulmiddel hecht niet in de diepte en drukt bij de eerste beweging weer los. De goede volgorde kost meer tijd en gaat wel jaren mee.

• Uitkrabben. de scheur wordt in een V-vorm opengemaakt, zodat het vulmiddel houvast krijgt in plaats van er alleen overheen te liggen.
• Ontstoffen en voorstrijken. los materiaal eruit, daarna een voorstrijkmiddel zodat de reparatie zich vastzet op een vaste ondergrond.
• Vullen. met een vulmiddel dat bij de ondergrond past, in twee dunne lagen in plaats van één dikke.
• Wapenen waar nodig. glasweefselband over een naad, of renovlies over de hele wand als het scheurbeeld verspreid is.
• Schuren en afwerken. vlak schuren, gronden en dan pas de afwerklaag.

Welke methode de juiste is, hangt af van het scheurbeeld en niet van de ernst van één scheur. Bij een wand met veel fijne scheuren is renovlies over het volledige oppervlak vrijwel altijd goedkoper dan tientallen losse reparaties, en het resultaat blijft strak.

Richtprijzen uit openbare marktoverzichten, geen tarieven van AZD. Wat uw wand kost hangt af van de staat van het stucwerk en staat pas na de opname vast.

Wanneer u niet bij een schilder moet zijn

Er zijn situaties waarin wij een klus niet aannemen zonder dat er eerst iemand anders heeft gekeken. Niet uit voorzichtigheid, maar omdat afwerken dan weggegooid geld is.

• Scheuren breder dan enkele millimeters. zeker als ze doorlopen door meerdere ruimtes of door de buitengevel.
• Scheuren die zichtbaar groeien. gemeten over een periode van maanden, niet op gevoel.
• Klemmende deuren en ramen in combinatie met scheuren. dat wijst op vervorming van de constructie, niet op krimp.
• Een vloer die duidelijk afloopt. of drempels die scheef zijn gaan staan.
• Scheuren na graafwerk of nieuwbouw in de straat. daar hoort een schademelding bij, en foto’s met datum.

In die gevallen is een bouwkundig keurder of een funderingsdeskundige de juiste eerste stap. Die stelt vast of er sprake is van zetting, of het proces nog loopt en wat eraan te doen is. Pas als dat duidelijk is, heeft afwerken zin. Wij zeggen dat liever vóóraf dan dat u ons over een jaar terugbelt met dezelfde scheur.

Wat u zelf kunt doen

Twee dingen helpen meer dan mensen denken. Het eerste is ventileren. Grote verschillen in luchtvochtigheid laten stucwerk en houtwerk werken, en dat vergroot fijne scheurvorming. Het tweede is stoken zonder pieken: een woning die elke avond van vijftien naar tweeentwintig graden schiet, krijgt meer thermische scheuren dan een woning met een gelijkmatige temperatuur.

En verder: fotografeer scheuren als u ze voor het eerst ziet, met de datum erbij. Dat kost een minuut en het is de enige manier om over een paar jaar te kunnen aantonen of er iets veranderd is. Voor een schilder, voor een keurder en zeker voor een verzekeraar is dat het verschil tussen een vermoeden en een feit.

Veelgestelde vragen